Facebooktwitter

http://www.avgi.gr

Γράφει η Λίτσα Δουδούμη

Η παγκοσμίως γνωστή μαρξίστρια – φεμινίστρια Φρίγγα Χάουγκ γράφει για την ποσόστωση: «Η πολιτική της ποσόστωσης σημαίνει ότι η ποσόστωση, δηλαδή η νομικά κατοχυρωμένη συμμετοχή των γυναικών στα κέντρα λήψης αποφάσεων, στα κέντρα δημοσιότητας και στην εργασία, δεν είναι απλώς ζήτημα κατανομής. Δεν είναι το πρόβλημα το σωστό μοίρασμα της πίτας. Δεν πρόκειται απλώς για ευκαιρίες και θέσεις στην κοινωνία. Αφορά αξίες, χαρακτήρες, την κοινωνική κατασκευή άνδρας – γυναίκα, την εργασία, τη δημοκρατία και τον έρωτα. Με λίγα λόγια μπαίνει σε αμφισβήτηση όλη η δομή της κοινωνίας και οι συμβολικές της εκφράσεις».

Διαβάζοντας αυτή την ανάλυση σε ένα βιβλίο της, σκέφτηκα εκείνες και εκείνους που αντιστρατεύονται την ποσόστωση με το επιχείρημα ότι παραβιάζεται η αξιοκρατία. Και μερικές συντρόφισσες που λένε: Η ποσόστωση με προσβάλλει, θέλω να αναδειχτώ με την αξία μου.

Μα σε ποια αξιοκρατία αναφερόμαστε σήμερα, την εποχή του νεοφιλελευθερισμού; Όταν στην κοινωνία επικρατεί ο άκρατος ανταγωνισμός, ο ατομισμός και η βία σε όλες της τις μορφές. Όταν η συλλογικότητα βρίσκεται σε κρίση, καθώς και η πολιτική εκπροσώπηση. Όταν οι παραβιάσεις του Συντάγματος είναι καθημερινές και οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες καθημερινά απαξιώνονται. Όταν τα δικαιώματα των γυναικών βάλλονται ή ακόμη καταργούνται και στην πράξη. Και, όπως έχουμε και άλλοτε αναφέρει, από τις συνέπειες αυτών των εξελίξεων επηρεάζονται και τα κόμματα της Αριστεράς.

Ξεκινάμε, αλήθεια, όλες και όλοι από την ίδια αφετηρία; Είναι γεγονός ότι οι γυναίκες υφίστανται διακρίσεις στην εργασία και ότι έχουν φορτωθεί στις πλάτες τους όλες οι υποχρεώσεις, οι οποίες είναι ευθύνη του κοινωνικού κράτους. Ακόμη και η Ε.Ε. διαπιστώνει ότι «η χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική και ιδιαίτερα στα κέντρα λήψης αποφάσεων συνδέεται με τις δυσκολίες συνδυασμού οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής, τον άνισο καταμερισμό των οικογενειακών ευθυνών, καθώς και τις διακρίσεις στην εργασία». Βέβαια, η νεοφιλελεύθερη λογική της Ε.Ε. βρήκε τη λύση στη μερική απασχόληση.

Εμείς όμως θεωρούμε ότι η ελάττωση του χρόνου εργασίας σε 35 ώρες την εβδομάδα και η δημιουργία δημόσιων και δωρεάν δομών για τη φροντίδα και τη μέριμνα είναι ένας παράγοντας για τη δημιουργία ελεύθερου χρόνου στους εργαζόμενους και ιδίως στις γυναίκες.

Μαχόμαστε για τον σοσιαλισμό με δημοκρατία και ελευθερία. Και στον χώρο μας αφήνουμε περιθώρια να αντανακλώνται συντηρητικές πτυχές της ισχυρά πατριαρχικής ελληνικής κοινωνίας.

Όμως στην Αριστερά έχουν στρατευτεί γυναίκες, οι οποίες, καταβάλλοντας προσπάθειες πολλαπλάσιες από αυτές των ανδρών, καταφέρνουν να προσφέρουν και να δρουν σε έναν πολιτικό φορέα που, όπως και όλα τα άλλα κόμματα άλλωστε, δομείται και λειτουργεί σύμφωνα με τους χρόνους και τη διαθεσιμότητα των ανδρών. Πολλές από αυτές τις συντρόφισσες αποκλείονται από την εκλογή στα όργανα του πολιτικού μας φορέα, γιατί εξακολουθεί να ισχύει η ποσόστωση του 1/3 περίπου (που αποφασίστηκε εδώ και 20 χρόνια στην ίδρυση του ΣΥΝ). Μερικές εκλέγονται με αυτή την ποσόστωση. Το 97% των συντροφισσών που μέχρι σήμερα εκλέχτηκαν με την ποσόστωση ήταν και είναι υπεράξιες.

Εμείς το αίτημα της κατά 50% συμμετοχής των γυναικών σε όλα τα όργανα του πολιτικού μας φορέα το συνδέουμε με έναν σχεδιασμό προσέλκυσης περισσότερων γυναικών σε αυτόν. Η ρύθμιση αυτή πρέπει να είναι μόνιμη και όχι ευκαιριακή. Είναι δε και η πιο δημοκρατική, όταν σε δύο ξεχωριστές λίστες εκλέγονται ισόρροπα άνδρες και γυναίκες σε όλα τα όργανα και όχι κατ’ επιλογήν.

Δεν θεωρούμε ότι με αυτό το μέτρο μόνο λύνεται το πρόβλημα της ισότητας των φύλων, αλλά αποτελεί μια μεταβατική ρύθμιση καταπολέμησης συγκεκριμένων διακρίσεων λόγω φύλου, μια πρώτη προσπάθεια αποκατάστασης ενός σοβαρού δημοκρατικού ελλείμματος. Διότι η δημοκρατία που αποκλείει τις γυναίκες από τον δημόσιο χώρο είναι ανάπηρη δημοκρατία.

Θεωρούμε επιπλέον ότι μια τέτοια συμμετοχή θα ενεργήσει ως θετικό παράδειγμα χειραφέτησης και για άλλες συλλογικότητες. Γιατί η υποβάθμιση της συμμετοχής των γυναικών συντελεί ώστε και άλλες ανισότητες στην κοινωνία να θεωρούνται κάτι το φυσιολογικό, όπως ο αποκλεισμός των ηλικιωμένων, των νέων, των μεταναστών, των ομοφυλοφίλων. Και είναι καθήκον της Αριστεράς να παίξει τέτοιο ρόλο.

* Η Φρίγγα Χάουγκ μετά από έρευνα κατέληξε στο συμπέρασμα ότι οι άνθρωποι πρέπει να δουλεύουν τέσσερις ώρες, να φροντίζουν την οικογένειά τους τέσσερις ώρες, να έχουν κοινωνική απασχόληση τέσσερις ώρες και τέσσερις ακόμη για την προσωπική τους ανάπτυξη και καλλιέργεια.