Facebooktwitter

52Τhttp://www.avgi.gr/

Του Πάνου Τριγάζη*
Σε περίοδο βαθύτατης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης εάν συνεχιστεί η στρατιωτικοποίηση χωρίς τις αναγκαίες λαϊκές αντιστάσεις θα υπάρχουν καταστροφικά αποτελέσματα για τις κοινωνίες
Οι τραγικές εξελίξεις στην Ουκρανία, πέραν των καταστροφικών συνεπειών τους για το παρόν και το μέλλον της μεγάλης αυτής χώρας, έχει και σοβαρότατες διεθνείς συνέπειες, όπως η νέα επικίνδυνη ένταση στις σχέσεις Ρωσίας – Δύσης. Ήδη σχεδιάζεται η ενίσχυση της ικανότητας επέμβασης του ΝΑΤΟ στην Ανατολική Ευρώπη, ενώ πρόσφατα αποκαλύφθηκε ότι ο πρόεδρος Πούτιν απείλησε τη Δύση με τη χρήση πυρηνικών όπλων σε περίπτωση στρατιωτικής επέμβασής της στην Κριμαία.


Από την άλλη, κύκλοι της ουκρανικής ηγεσίας συζητούν το ενδεχόμενο επιστροφής της χώρας στο πυρηνικό καθεστώς, το οποίο η χώρα αυτή αποκήρυξε αρνούμενη την κατοχή των πυρηνικών όπλων που κληρονόμησε από τη διάλυση της ΕΣΣΔ. Τι άλλο μπορεί να χαρακτηριστεί αυτό από μιλιταριστικός παροξυσμός;
Την ίδια ώρα, αυξάνονται οι παγκόσμιες στρατιωτικές δαπάνες. Σύμφωνα με την τελευταία Έκθεση του SIPRI (Απρίλης 2014) δηλαδή του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης, το σύνολο των δαπανών αυτών ανήλθε το 2013 στα 1.740 δισεκατομμύρια δολάρια, που σημαίνει ότι η ανθρωπότητα θυσιάζει στον «μινώταυρο» του πολέμου 4,7 δισεκατομμύρια δολάρια την ημέρα κατά μέσο όρο.
Σύμφωνα με την ίδια Έκθεση, η συνολική στρατιωτική δαπάνη της Δύσης σημείωσε μικρή μείωση το 2013, προφανώς λόγω της κρίσης. Οι χώρες με τις μεγαλύτερες στρατιωτικές δαπάνες κατά σειρά είναι οι ΗΠΑ, Κίνα, Ρωσία, Σαουδική Αραβία και Γαλλία.
Στις ΗΠΑ, οι στρατιωτικές δαπάνες, το 2013, ήταν 640 δισεκατομμύρια δολάρια. Της Κίνας οι στρατιωτικές δαπάνες σημείωσαν αύξηση κατά 7,4% το 2013 έναντι του 2012. Αύξηση κατά 4,8% σημείωσαν και οι στρατιωτικές δαπάνες της Ρωσίας. Πρώτη φορά μετά το 2003, η Ρωσία διέθεσε για στρατιωτικές δαπάνες υψηλότερο ποσοστό του ΑΕΠ της σε σύγκριση με το αντίστοιχο ποσοστό των ΗΠΑ. Αξιοσημείωτο και το γεγονός ότι η Σ. Αραβία ανέβηκε στην 4η θέση σε στρατιωτικές δαπάνες το 2013, από 7η το 2012, με τη Γαλλία να κατατάσσεται 5η και τη Μ. Βρετανία 6η. Επίσης αξιοσημείωτο είναι ότι 23 χώρες διπλασίασαν τις στρατιωτικές δαπάνες τους, μεταξύ του 2001 και 2013.
Τα προαναφερθέντα στοιχεία συνιστούν ισχυρότατη προειδοποίηση για την αύξηση του μιλιταρισμού παγκοσμίως, που συνδέεται και με την έξαρση εθνικιστικών και νεοφασιστικών αντιλήψεων.
Δυστυχώς, παρά τη λήξη του Ψυχρού Πολέμου πριν από 25 χρόνια, σημειώνεται αυξανόμενη στρατιωτικοποίηση της διεθνούς ζωής.
Η αυξανόμενη τάση στρατιωτικοποίησης αφορά και την Ε.Ε., της οποίας οι μεγάλες χώρες – μέλη πρωτοστατούν και σε διεθνείς στρατιωτικές επεμβάσεις και στις παγκόσμιες εξαγωγές όπλων. Άρα, το ευρωπαϊκό κίνημα ειρήνης και αφοπλισμού πρέπει να αντιταχθεί στην τάση αυτή.
Σε μια περίοδο βαθύτατης οικονομικής και κοινωνικής κρίσης, στον βαθμό που συνεχιστεί η στρατιωτικοποίηση χωρίς τις αναγκαίες λαϊκές αντιστάσεις, θα υπάρξουν καταστροφικά αποτελέσματα για τις κοινωνίες, καθώς και για την υπόθεση της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας.
Δεν είναι διόλου τυχαίο ότι η περιοχή με τους περισσότερους και πιο αιματηρούς πολέμους της μεταψυχροπολεμικής εποχής είναι η Μέση Ανατολή. Στην περιοχή αυτή, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, κατευθύνεται περίπου το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών όπλων, με χώρες όπως το Ισραήλ και η Σαουδική Αραβία να είναι οι κύριοι εισαγωγείς.
H υπόθεση του παγκόσμιου πυρηνικού αφοπλισμού, που είχε πάρει μεγάλη ώθηση στα τέλη της δεκαετίας του 1980 και στις αρχές του 1990, έχει βαλτώσει τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, δεν έχουν λείψει οι πρωτοβουλίες ούτε στον τομέα αυτόν, από τις οποίες, δυστυχώς, απουσιάζει η Ελλάδα. Με τη σημερινή πολλαπλά εκρηκτική κατάσταση στη Μ Ανατολή, απαιτείται συντονισμένη διεθνής δράση με στόχο την άμεση προώθηση της πρωτοβουλίας του ΟΗΕ για την ανακήρυξη της περιοχής σε ζώνη ελεύθερη από πυρηνικά και άλλα όπλα μαζικής καταστροφής.
Η ελληνική κυβέρνηση καλείται να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες και σε αυτήν την κατεύθυνση.

* Ο Πάνος Τριγάζης είναι συντονιστής του Τμήματος Διεθνών Σχέσεων και Θεμάτων Ειρήνης του ΣΥΡΙΖΑ