Facebooktwitter

Μικρής κλίμακας διαδηλώσεις έχουν ξεκινήσουν εδώ και μήνες στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις του Ιράν (όπως η Neyshabur και η Birjand) ως αποτέλεσμα της λαϊκής δυσαρέσκειας για την οικονομική πολιτική, την πολιτική αδιαφάνεια, τις επιλογές στην εξωτερική πολιτική, αλλά και της εσωτερικής πολιτικής σύγκρουσης μεταξύ του μετριοπαθούς Προέδρου Ροχανί και του συντηρητικού κληρικού Ιμπραήμ Ραϊζί, που έχασε την προεδρία το 2017.

Οι τελευταίες μεγάλης κλίμακας διαδηλώσεις αποτελούν κορύφωση της δυσαρέσκειας ενός τμήματος των πολιτών απέναντι τόσο τις πολιτικές Ροχανί, όσο και απέναντι στο ρόλο των σκληροπυρηνικών του ανώτατου θρησκευτικού συμβουλίου στην πολιτική σκηνή της χώρας.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι ο ρόλος του διαδικτύου, η «χαλάρωση» των περιορισμών στην ελεύθερη πρόσβαση, και η έντονη κινητοποίηση ποικίλων «ομάδων» και γκρουπ συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής, ήδη από την Αραβική Άνοιξη, καθιστά όλο και πιο σύνθετη διαδικασία την κατάλληλη αναζήτηση των βασικών κινητήριων μοχλών που κινητοποιούν διαφορετικές κοινωνικές ομάδες.

Ο ρόλος των μεγαλύτερων περιφερειακών και παγκόσμιων δυνάμεων (ΗΠΑ, Ρωσία, Ισραήλ, Τουρκία) είναι επίσης σημαντικός για να κατανοήσουμε την αλληλεπίδραση συγκρουόμενων συμφερόντων στην άσκηση πολιτικής εξουσίας και στις κοινωνικές ταραχές – στην προκειμένη περίπτωση, στο Ιράν.

Η οικονομική πολιτική

Οι εκτιμήσεις για οικονομική ανάκαμψη και κοινωνικές μεταρρυθμίσεις μετά τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας δεν έχουν επαληθευτεί μέχρι τώρα. Ο προϋπολογισμός του 2018 περιλαμβάνει αυξήσεις στην έμμεση και άμεση φορολογία, μειώσεις στις δαπάνες κοινωνικής πρόνοιας, δεν περιλαμβάνει πρωτοβουλίες για την καταπολέμηση της ακρίβειας και την περαιτέρω μείωση του πληθωρισμού. Ένα μεγάλο τμήμα της νεολαίας αδυνατεί να ενταχθεί στην αγορά εργασίας, ενώ σε πολλές πόλεις της περιφέρειας η ανεργία των νέων αγγίζει το 40%, με το κόστος ζωής να είναι ιδιαίτερα υψηλό στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Συνολικά ωστόσο, η κατάσταση της οικονομίας έχει βελτιωθεί επί ηγεσίας Ροχανί, ενώ επενδύσεις μικρής και μεσαίας κλίμακας συνεχίζουν τροφοδοτούν με κεφάλαια την οικονομία. Ειδικά για το επίπεδο πληθωρισμού, το 2013, όταν ανέλαβε ο Ροχανί, ήταν στο 34.7%, ενώ σήμερα βρίσκεται στο 8.9%.

Η εξωτερική πολιτική

Σημαντικό εμπόδιο στην μεγαλύτερη και αποδοτικότερη «αποτύπωση» της οικονομικής ανάπτυξης στην πραγματική οικονομία και την κοινωνία αποτελούν οι διαρκώς αυξανόμενες δαπάνες της ιρανικής κυβέρνησης για την εμπλοκή των δυνάμεών της (στρατιωτικών, διπλωματικών, μυστικές υπηρεσίες, υποστήριξη δικτύων) στη Συρία, στο Ιράκ και στο Λίβανο. Οι δημοσκοπήσεις ωστόσο δείχνουν ότι η ιρανική κοινωνία είναι διχασμένη ως προς το εάν επιθυμεί η χώρα να συνεχίζει να παίζει καθοριστικό ρόλο στις περιφερειακές εξελίξεις ή να επιλέξει μια πολιτική αναδίπλωσης που θα δίνει προτεραιότητα σε εσωτερικά οικονομικά και κοινωνικά ζητήματα.