Facebooktwitter

Τα «Ξυπνήματα» αποτύπωσαν ένα σύντομο ταξίδι αφύπνισης, που όμως έληξε με την επαναφορά στην μακρά σιωπή και απουσία. Τα νησιά μας αξίζουν όραμα, προσπάθεια, ευκαιρίες και συνέπεια

Οταν στο τέλος του 2016 ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωνε τη δημιουργία χαρτοφυλακίου Νησιωτικής Πολιτικής, κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί το εύρος και τη σημασία του. Η Νησιωτικότητα, μέχρι τότε, ήταν μέρος πολλών ευχολογίων που ακούγονταν για τα νησιά, κρίκος μιας σπασμένης αλυσίδας κενών υποσχέσεων, στασιμότητας και απραξίας. Και όμως, όπως η Πένι Μάρσαλ στην ταινία της «Τα Ξυπνήματα», ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε, μέσα από ένα πλέγμα πολιτικών που απαντούσαν στην καρδιά των χρόνιων αναγκών των νησιών, να τα «αφυπνίσει», βγάζοντάς τα από το τέλμα και την φθίνουσα πορεία στην οποία είχαν πέσει: αφαλατώσεις με στόχο την υδατική αυτονομία, Ειδικό Αναπτυξιακό για το Αιγαίο, όπου με πάνω από 100 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους χρηματοδοτήθηκε η υλοποίηση 100 και πλέον σημαντικών νησιωτικών υποδομών, ετήσιες δωρεάν ψηφιακές υπηρεσίες τηλεόρασης και ίντερνετ στα μικρά νησιά, ενίσχυση του υφιστάμενου ακτοπλοϊκού δικτύου και επανασχεδιασμός των βασικών όρων λειτουργίας της ακτοπλοΐας, στελεχωμένα σχολεία και περιφερειακά μικρά ιατρεία, διατήρηση μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά που αντιμετωπίζουν την προσφυγική κρίση, εφάπαξ νησιωτικό επίδομα και φυσικά Μεταφορικό Ισοδύναμο για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και καύσιμα. Η αυγή της μετά- μνημονίου εποχής, για τα νησιά, έφερνε ακόμη πιο πολλές ευκαιρίες: Ανακοίνωση για από το 2020 μείωση του φόρου εισοδήματος για τους κατοίκους των νησιών κάτω από 3.100 πληθυσμό, κατάργηση του ΕΝΦΙΑ στα νησιά κάτω των 1000 κατοίκων, μείωση του συντελεστή εστίασης.
«Κανείς δεν πίστευε ότι μπορεί να γίνει πραγματικότητα. Τώρα ξέρω ότι γίνεται», έλεγε ο Ρόμπιν Γουίλιαμς ως γιατρός Μάλκομ στην ταινία. Οι νησιώτες, για περίπου 4 χρόνια ένιωθαν ότι τους δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία, αφού ακόμη και μέσα σε ασφυκτικές δημοσιονομικές συνθήκες, δόθηκαν τα κατάλληλα εργαλεία για μια ρεαλιστική ανάπτυξη και οι προοπτικές για μια πραγματική ανάκαμψη των νησιών. Έννοιες όπως η Ισότητα, η Ισοπολιτεία, η Εφαρμογή του Άρθρου 101 του Συντάγματος για τη Νησιωτικότητα, η Ισόρροπη Ανάπτυξη, ο Σεβασμός στη φέρουσα ικανότητα των νησιών, η επί της ουσίας συνεργασία με τους κοινωνικούς και θεσμικούς φορείς των νησιών, έγιναν πράξη μέσα από πολιτικές και αποφάσεις μιας Κυβέρνησης της Αριστεράς και η Νησιωτικότητα απέκτησε επιτέλους ουσία.

Επίθεση στο χαρτοφυλάκιο των νησιών

Το 2019, όμως επεφύλασσε ανατροπές και, μετά από τα σκοτεινά χρόνια της Κρίσης, η ΝΔ κλήθηκε να διαχειριστεί όχι μόνο τη χώρα αλλά και το ευαίσθητο, τόσο εθνικά όσο και κοινωνικά, χαρτοφυλάκιο των νησιών. Πρώτη πράξη: Κατάργηση του τομέα Νησιωτικής Πολιτικής από την Κυβέρνηση και υποβάθμισή της μόνο σε επίπεδο Γενικής Γραμματείας. Δεύτερη πράξη: επίθεση στο Μεταφορικό Ισοδύναμο. Τρίτη πράξη: αποψίλωση των δομών Υγείας και Παιδείας των νησιών και αποδιοργάνωση των ακτοπλοϊκών συγκοινωνιών μόλις τον πρώτο μήνα ζωής της Κυβέρνησης.
Ο κ. Μητσοτάκης και η νέα ηγεσία του υπουργείου Ναυτιλίας συνεχίζουν απτόητοι, σε παλαιοκομματικούς ρυθμούς, να μεγαλοστομούν χωρίς αντίκρισμα για τα νησιά και παράλληλα να αποδομούν ό,τι προσπάθεια έγινε, ό,τι μέτρο στήθηκε, ό,τι δράση υλοποιήθηκε: Οι πληρωμές του Μεταφορικού Ισοδύναμου (ΜΙ) γίνονται με καθυστερήσεις και προβλήματα. Οι επιχειρήσεις της Κρήτης δεν έχουν ενταχθεί, ακόμη, στο μέτρο, ενώ έχει ήδη δρομολογηθεί η κατάργηση του πυλώνα της επιδότησης του κόστους μεταφοράς καυσίμων. Ταυτόχρονα, ο κ. Πλακιωτάκης ονοματίζει το μόνιμο αυτό μέτρο, που αναγνωρίζει στην πράξη το μεταφορικό κόστος των νησιωτικών επιχειρήσεων και την ανάγκη των νησιωτών για συχνές μετακινήσεις, ως επιδοματική πολιτική.
Η ΝΔ, ακόμη, ήταν αυτή που αρνήθηκε να κάνει δεκτή τροπολογία του ΣΥΡΙΖΑ για την κατάργηση του ΕΝΦΙΑ στα μικρά νησιά, κόστους 2 εκατ. Αντίθετα, δεν δίστασε να δώσει 100 εκατ. για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ στις περιουσίες άνω των 500.000 ευρώ. Επιπλέον, στον Προϋπολογισμό του 2020 λείπουν σημαντικές καταχωρήσεις από το σκέλος του ΠΔΕ και των κονδυλίων της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής που αφορούν στην απρόσκοπτη χρηματοδότηση του ΜΙ, στην επιδότηση λιμενικών έργων, άγονων γραμμών και διάφορων έργων για τα νησιά. Τέλος, ο πρωθυπουργός αντί να επεμβαίνει στο έργο των υπουργείων, διασφαλίζοντας ότι τα νησιά μας απολαμβάνουν ίσες ευκαιρίες πρόσβασης στην Υγεία και στην Παιδεία, προσγειώνεται σαν αλεξιπτωτιστής στην αρνητική πραγματικότητα που η Κυβέρνηση του έχει δημιουργήσει και παίρνει ρόλο απλού παρατηρητή, νίπτοντας τα χέρια του.

Μακρά σιωπή και απουσία

Τα «Ξυπνήματα» αποτύπωσαν ένα σύντομο ταξίδι αφύπνισης, που όμως έληξε με την επαναφορά στην μακρά σιωπή και απουσία. Τα νησιά μας αξίζουν όραμα, προσπάθεια, ευκαιρίες και συνέπεια. Αξίζουν μια ουσιαστική στρατηγική και όχι υποσχέσεις. Η Κυβέρνηση της ΝΔ εκτός από απούσα και φτωχή από πρωτοβουλίες για τα νησιά, υποτιμά τη δύναμη της παρακαταθήκης του ΣΥΡΙΖΑ στη ζωή των νησιωτών. Η τακτική της επικοινωνίας, της κορδέλας χωρίς έργο και των μεγάλων λόγων, δεν θα την φτάσει μακριά για πολύ.

* Ο Ν. Σαντορινιός είναι βουλευτής Δωδεκανήσου, με τον ΣΥΡΙΖΑ.