Facebooktwitter

Η Αρχή Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων εξέθεσε την κ. Κεραμέως για τον σχολικό Big Brother κατά τη συζήτηση με ΔΟΕ και ΟΛΜΕ – Δεν υπήρξε καμιά γραπτή γνωμοδότηση ή συναίνεση της Αρχής ως προς την εφαρμογή του μέτρου, αντιθέτως δόθηκαν μόνο σχετικές οδηγίες και κατευθύνσεις ως προς την τεχνική διατύπωση της διάταξης

Ο πρόεδρος και μέλη της Αρχής Προστασία Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα πραγματοποίησαν την Τρίτη τηλεδιασκέψεις με το προεδρείο και τη νομική σύμβουλο της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας Ελλάδας, με μέλη του διοικητικού συμβουλίου της ΟΛΜΕ και εκπροσώπους του Πανελλήνιου Συλλόγου Αναπληρωτών Δασκάλων, μετά από σχετικά αιτήματά τους

Θέμα της τηλεδιάσκεψης αποτέλεσε το νομοθετικό πλαίσιο του υπουργείου Παιδείας για τη μέθοδο της εξ αποστάσεως εκπαίδευσης.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα διέψευσε την υπουργό Παιδεία, Νίκη Κεραμέως, αλλά και τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Στ. Πέτσα που δήλωσαν ότι υπήρχε γραπτή έγκριση της Αρχής για να χρησιμοποιηθούν κάμερες στις σχολικές αίθουσες.

Η υποτιθέμενη «συναίνεση» της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων την οποία επικαλέστηκαν δεν ήταν παρά οι τεχνικές οδηγίες που δόθηκαν στο υπουργείο Παιδείας για τη σύνταξη της διάταξης και σε καμία περίπτωση δεν συνιστά συναίνεση, εφόσον ούτε μελέτη αντικτύπου έχει υπάρξει, ούτε έχει εκδοθεί η υπουργική απόφαση που καθορίζει τους ακριβείς όρους και προϋποθέσεις για την απευθείας μετάδοση των μαθημάτων.

Σύμφωνα με την Αρχή, ως προϋπόθεση για την έκδοση της υπουργικής απόφασης που θα εξειδικεύσει τη σχετική νομοθετική ρύθμιση, τέθηκε «η διενέργεια εκτίμησης αντικτύπου». Με την υπουργική αυτή απόφαση, «θα οριστούν, πλην άλλων, και οργανωτικά και τεχνικά μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των συμμετεχόντων».
Επομένως καμία εφαρμογή δεν μπορεί να έχει η τροπολογία που ψηφίστηκε, εφόσον δεν υπάρξει η εκτίμηση αντικτύπου, μια χρονοβόρα επιστημονική μελέτη λόγω της υψηλής επικινδυνότητας του ζητήματος, όπως αναφέρει στη γνωμοδότηση της η νομική σύμβουλος της ΔΟΕ Μαρία Τσίπρα.

Επίσης αναφέρθηκε χαρακτηριστικά ότι ακόμα και χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία δεν κατάφεραν να εφαρμόσουν κάτι αντίστοιχο λόγω των πολύπλοκων τεχνικών και νομικών προβλημάτων που υπάρχουν.

Η υπουργός Παιδείας επιχείρησε το βράδυ της Τρίτης να δικαιολογήσει τα αδικαιολόγητα με non paper προχωρά σε στροφή 180 μοιρών, υποστηρίζοντας τώρα πως η τροπολογία δεν προβλέπει βιντεοσκόπηση των μαθημάτων παρά μόνον «ζωντανή μετάδοση ήχου και εικόνας σε πραγματικό χρόνο, για όσο διαρκεί η διδασκαλία με αποκλειστικούς αποδέκτες τους μαθητές», αναφέροντας πως «απαγορεύεται ρητά η καταγραφή και η αποθήκευση του παραδιδόμενου μαθήματος».

Όπως επεσήμαναν ωστόσο μέλη της ΔΟΕ και της ΟΛΜΕ, παραμένει άγνωστο πώς μπορεί να υπάρξει «ζωντανή μετάδοση ήχου και εικόνας» είτε από tablets, είτε από κινητά τηλέφωνα χωρίς να υπάρχει κίνδυνος βιντεοσκόπησης ή και ανάρτησής της στο διαδίκτυο. Είναι προφανές πως, ακόμη κι εάν η καταγραφή και αποθήκευση της εικόνας δεν γίνει στο σχολείο, μπορεί ανά πάσα στιγμή και πολύ εύκολα να γίνει από έναν μαθητή ή έναν γονέα που βρίσκεται στο σπίτι του και παρακολουθεί, σε απ’ ευθείας μετάδοση, το μάθημα.

Η μόνη απάντηση που δίνει επί του παρόντος η Νίκη Κεραμέως μέσω του ίδιου non paper είναι πως «με την υπουργική απόφαση θα οριστούν, μεταξύ άλλων, οι λεπτομέρειες της εφαρμογής της διάταξης, καθώς και μέτρα για τη διασφάλιση της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των συμμετεχόντων, λαμβανομένων υπόψη των δικαιωμάτων πρωτίστως μαθητών και εκπαιδευτικών καθώς και τυχόν άλλων ενδιαφερομένων».

Ο πρόεδρος της ΟΛΜΕ, Θεόδωρος Τσούχλος μετέφερε στο News 24/7 τη θέση της Ομοσπονδίας για το εν λόγω θέμα: «Θεωρούμε κατά πρώτον ότι οι κάμερες δεν έχουν καμία σχέση με τις σχολικές αίθουσες. Υπάρχει πιθανότητα μία απάντηση, μία απορία ή μία ερώτηση των μαθητών μας να γίνει αντικείμενο ανελέητου εκφοβισμού. Σίγουρα παραβιάζονται τα προσωπικά δεδομένα με αυτό το καθεστώς. Διαταράσσεται η εκπαιδευτική σχέση μεταξύ εκπαιδευτικών και μαθητών και φυσικά αλλοιώνεται η εκπαιδευτική διαδικασία. Θεωρούμε ότι δεν πρόκειται για μία τεχνολογική καινοτομία, αλλά για ένα αντιεκπαιδευτικό μέτρο. Δεν θα επιτρέψουμε να μετατραπούν οι αίθουσες των σχολείων σε τηλεοπτικά στούντιο. Η ΟΛΜΕ σεβόμενη τη Δημοκρατία και το Σύνταγμα θα προασπίσει τα δικαιώματα των μαθητών και των εκπαιδευτικών και δεν θα επιτρέψει τον ευτελισμό της διδασκαλίας και της παιδαγωγικής ελευθερίας», είπε χαρακτηριστικά.

Υπενθυμίζεται ότι η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως μόλις μια ημέρα πριν την ψήφιση της συγκεκριμένης τροπολογίας όρισε συνεργάτιδά της στη θέση υπευθύνου για την προστασία των δεδομένων, θέση που παρέμενε κενή εδώ και δέκα μήνες.

Από την πλευρά του, ο τομεάρχης Παιδείας του ΣΥΡΙΖΑ, Ν. Φίλης, είχε ζητήσει τη Δευτέρα 11/5 από την κυβέρνηση να καταθέσει γραπτώς στη Βουλή το αποτέλεσμα της «διαβούλευσης» που ισχυρίστηκε ότι είχε με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

 

Τι ισχυρίζειτα με non paper το Υπ. Παιδείας

«Όταν η Πολιτεία προβλέπει τη δυνατότητα για ορισμένους μαθητές να μείνουν εκτός σχολείου για προληπτικούς λόγους προστασίας της ατομικής και δημόσιας υγείας, είναι και αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας να μεριμνήσει για την πρόσβαση των μαθητών αυτών στην εκπαιδευτική διαδικασία εξ αποστάσεως». Αυτό δήλωσε η υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Νίκη Κεραμέως, σχετικά με το ζήτημα της ρύθμισης για τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση που νομοθετήθηκε πρόσφατα, και με αφορμή τη σημερινή ανακοίνωση της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα.

Το υπουργείο Παιδείας παραθέτει ερωτήσεις και απαντήσεις για την ειδική ρύθμιση για τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση:

  • Τι προβλέπει η νέα ρύθμιση;

Προβλέπει εκτενέστερο θεσμικό πλαίσιο για τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση, ιδιαίτερα δε τώρα, που προχωρά η σταδιακή επαναλειτουργία σχολείων, με δυνατότητα για κάποιους μαθητές να απουσιάζουν για συγκεκριμένους λόγους. Ειδικότερα:

– Προβλέπεται, όπως είχε αναγγελθεί, η δυνατότητα ταυτόχρονης διδασκαλίας σε μαθητές που συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε μαθητές που συμμετέχουν εξ αποστάσεως, σε περίπτωση επιδημικής νόσου (όπως αυτή που βιώνουμε τώρα λόγω του κορωνοϊού COVID-19).

– Επιπλέον, προβλέπεται σε περίπτωση έκτακτου ή απρόβλεπτου γεγονότος, η δυνατότητα συνολικής σύγχρονης εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, για όσο διαρκεί η έκτακτη ή απρόβλεπτη συνθήκη (π.χ. σε περίπτωση φυσικών καταστροφών).

Ως εξαιρετική διάταξη, η σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση, θεσπίστηκε και στη χώρα μας ώστε να μετριαστούν οι δυσμενείς επιπτώσεις σε περιπτώσεις υγειονομικής κρίσης ή άλλης έκτακτης ανάγκης.

  • Εκτός από τις γενικές ρυθμίσεις για τη σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση όταν προβλέπεται έκτακτο ή απρόβλεπτο γεγονός, η ρύθμιση προβλέπει και τη δυνατότητα ταυτόχρονης διδασκαλίας σε μαθητές με φυσική παρουσία και εξ αποστάσεως σε ειδικές περιστάσεις. Γιατί εισάγεται η συγκεκριμένη ρύθμιση;

Η ταυτόχρονη διδασκαλία σε μαθητές, που συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε άλλους που απουσιάζουν και συμμετέχουν εξ αποστάσεως μέσω σύγχρονης τηλεκπαίδευσης, προβλέπεται αποκλειστικά και μόνο σε περιπτώσεις επιδημικών νόσων. Στόχος του υπουργείου, όπως αναφέρει, είναι «να μην μείνει κανείς μαθητής πίσω», να μην αποκοπούν δηλαδή από την εκπαιδευτική διαδικασία, οι μαθητές εκείνοι που πρέπει να παραμείνουν σπίτι: «Να μην τιμωρηθούν, επειδή προστατεύουν την υγεία τη δική τους, των οικογενειών τους, του κοινωνικού συνόλου, παραμένοντας εκτός σχολικής αίθουσας, ακολουθώντας τις συστάσεις των ειδικών. Χωρίς την επιλογή της ζωντανής μετάδοσης, μαθητές, σπουδαστές και φοιτητές μπορεί να μείνουν μήνες αποκομμένοι από κάθε μαθησιακή διαδικασία», τονίζει το υπουργείο.

«Όταν η Πολιτεία προβλέπει τη δυνατότητα για ορισμένους μαθητές να μείνουν εκτός σχολείου για προληπτικούς λόγους προστασίας της ατομικής και δημόσιας υγείας, είναι και αυτονόητη υποχρέωση της Πολιτείας να μεριμνήσει για την πρόσβαση των μαθητών αυτών στην εκπαιδευτική διαδικασία εξ αποστάσεως», επισημαίνει.

  • Υποκαθίσταται η δια ζώσης διδασκαλία;

Όχι. Το υπουργείο ξεκαθαρίζει ότι η σύγχρονη εξ αποστάσεως εκπαίδευση δεν μπορεί να υποκαταστήσει τη δια ζώσης διδασκαλία. «Είναι ένα χρήσιμο εργαλείο ανάγκης σε έκτακτες περιπτώσεις, ώστε να μην αποξενωθούν οι μαθητές από τη μαθησιακή διαδικασία για το διάστημα κατά το οποίο επικρατούν οι ανωτέρω έκτακτες συνθήκες», σημειώνει.

  • Προβλέπεται βιντεοσκόπηση του μαθήματος μέσα από την τάξη;

Όχι. Όπως τονίζει το υπουργείο, η διάταξη προβλέπει ότι στις περιπτώσεις αυτές επιδημικής νόσου, επιτρέπεται μόνο η ζωντανή μετάδοση ήχου και εικόνας σε πραγματικό χρόνο, για όσο διαρκεί η διδασκαλία, με αποκλειστικούς αποδέκτες τους μαθητές. Απαγορεύεται ρητά η καταγραφή και η αποθήκευση του παραδιδόμενου μαθήματος.

  • Θα εγκατασταθούν κάμερες στις τάξεις και θα γίνεται καταγραφή;

Όχι. Καμία εγκατάσταση κάμερας δεν θα γίνει στις τάξεις, ξεκαθαρίζει το υπουργείο. Θα χρησιμοποιείται απλός φορητός ηλεκτρονικός εξοπλισμός, όπως αυτός που χρησιμοποιείτο για την εξ αποστάσεως εκπαίδευση, δηλαδή υπολογιστής, τάμπλετ, κινητό, όποια συσκευή διατίθεται, που θα εξυπηρετεί τις ανάγκες της σύνδεσης του εκπαιδευτικού με τους μαθητές του για το συγκεκριμένο σκοπό. Οι μαθητές θα μπορούν να συνδέονται και μέσω σταθερού τηλεφώνου, με αστική χρέωση.

  • Μπορεί να συνδεθεί ψηφιακά οποιοσδήποτε με τη φυσική τάξη;

Όχι, ο σύνδεσμος μέσω του οποίου συνδέονται οι μαθητές που μένουν σπίτι για λόγους προστασίας της ατομικής και δημόσιας υγείας, δίδεται αποκλειστικά σε αυτούς από τον εκπαιδευτικό. Προ της σύνδεσης των εν λόγω μαθητών με την τάξη, ο εκπαιδευτικός πρέπει πρώτα να τους επιτρέψει την είσοδο στην πλατφόρμα. Ο εκπαιδευτικός έχει τον πλήρη έλεγχο των εισερχόμενων συμμετεχόντων και όλης της διαδικασίας σύγχρονης τηλεκπαίδευσης.

  • Τίθεται ζήτημα προσωπικών δεδομένων των μαθητών;

Για τη διασφάλιση της προστασίας τυχόν προσωπικών δεδομένων, το υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων ξεκαθαρίζει και καθησυχάζει ότι έχει λάβει όλα τα ενδεδειγμένα μέτρα. «Η διάταξη διαμορφώθηκε μετά από διαβούλευση με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και ενσωματώνει περισσότερες εγγυήσεις ακόμη και από αυτές που απαιτεί το ενωσιακό δίκαιο και η ελληνική νομοθεσία», αναφέρει το υπουργείο. Επιπλέον, η λήψη θα εστιάζει μόνο στον πίνακα ή/και τον εκπαιδευτικό, και όχι στους μαθητές. Ο εκπαιδευτικός διατηρεί τη δυνατότητα σίγασης της φωνής μαθητή, ή ακόμα και διακοπής της μετάδοσης, εάν το κρίνει απαραίτητο.

  • Είναι υποχρεωτική η ταυτόχρονη μετάδοση του μαθήματος από την τάξη μέσω σύγχρονης τηλεκπαίδευσης στην περίπτωση της επιδημικής νόσου;

Η ρύθμιση προβλέπει τη δυνατότητα παροχής εξ αποστάσεως εκπαίδευσης, με τη χρήση τεχνολογίας για ταυτόχρονη μετάδοση μαθήματος σε πραγματικό χρόνο από εκπαιδευτικό. Όπως προαναφέρθηκε, η ταυτόχρονη διδασκαλία σε μαθητές που συμμετέχουν στο μάθημα με φυσική παρουσία και σε άλλους που απουσιάζουν και συμμετέχουν εξ αποστάσεως, προβλέπεται μόνο ως δυνατότητα, και μόνο σε περίπτωση επιδημικής νόσου.