Facebooktwitter

«Δεν υπάρχει λειτουργικό μοντέλο για την αυτοδιοίκηση «αποφασίζουμε και διατάσσουμε»», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Κ. Ζαχαριάδης, Τομεάρχης Εσωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, σε συνέντευξή του σχετικά με το εκλογικό σύστημα που ψηφίζει η κυβέρνηση για την αυτοδιοίκηση

Συνέντευξη παραχώρησε ο Κ. Ζαχαριάδης, Τομεάρχης Εσωτερικών του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ, σχετικά με το εκλογικό σύστημα για την τοπική Αυτοδιοίκηση.

Αναλυτικά η συνέντευξη:

-Απλή ή ενισχυμένη αναλογική για την Αυτοδιοίκηση και γιατί;

Η ενισχυμένη έχει εφαρμοστεί σε βάθος στην Ελλάδα και αποδεδειγμένα δεν λειτουργεί. Δεν βάζει νέο αίμα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, δεν δημιουργεί μεγάλες συναινέσεις, δεν κινητοποιεί τους πολίτες, δημιουργεί αδιαφάνεια και κακοδιοίκηση.

Η απλή δεν πρόλαβε κατ΄ ουσίαν να εφαρμοστεί, αλλιώς ξεκίνησε  αλλιώς την εφάρμοσε η Κυβέρνηση της ΝΔ. Άλλο ψήφισαν οι πολίτες και άλλο γίνεται σήμερα στους Δήμους. Είναι φανερό ότι η ΝΔ θέλει, χρειάζεται, προσπαθεί συνεχώς για Δήμους και Δημάρχους κομματικά και κυβερνητικά ελεγχόμενους. Έτσι σκέπτονται, έτσι νομοθετούν, είναι έξω από το πεδίο τους οι χειραφετημένοι Δήμαρχοι και οι ανεξάρτητοι Δήμοι.

Ας δούμε τι ισχύει και τι εφαρμόζεται σε χώρες που έχουν ισχυρή και αποτελεσματική αυτοδιοίκηση. Ας δούμε τι ισχύει στην Ευρώπη. Εφόσον η κυβέρνηση Μητσοτάκη ομνύει στον Ευρωπαϊσμό, ας μας υποδείξει σε ποιες ευρωπαϊκές χώρες εφαρμόζεται στην Αυτοδιοίκηση το εκλογικό σύστημα που η ίδια προτείνει. Θα δυσκολευτεί να βρει. Τα αναλογικά εκλογικά συστήματα, σε διάφορες παραλλαγές στις ευρωπαϊκές χώρες, αποτελούν το κυρίαρχο μοντέλο στην Αυτοδιοίκηση, με το δημοτικό συμβούλιο να συνιστά το κυρίαρχο σώμα. Οι πολιτικές συνθέσεις και οι πολιτικές συναινέσεις είτε μέσα στα πλειοψηφικά σχήματα (εντός του πλειοψηφούντος ψηφοδελτίου) είτε μεταξύ όμορων πολιτικών χώρων είναι μονόδρομος για να υπάρχει κυβερνησιμότητα. Με το δεύτερο όμως επιτυγχάνεται και δημοκρατική αντιπροσωπευτικότητα. Δεν υπάρχει λειτουργικό μοντέλο για την αυτοδιοίκηση «αποφασίζουμε και διατάσσουμε». Όλοι θυμούνται ότι την περίοδο 2010 – 2014 και την περίοδο 2014 – 2019 υπήρχαν συνδυασμοί που είχαν το 60% των εδρών, έχαναν την πλειοψηφία στα δημοτικά συμβούλια γιατί υπήρχαν ενδοπαραταξιακές ρωγμές.

Σύντομα θα κατανοήσουν όλοι και όλες ότι ο πολιτικός κάματος που χρειάζεται για να συνθέσουν όμοροι πολιτικοί χώροι στα Δημοτικά Συμβούλια είναι λιγότερος από τους πονοκεφάλους που θα έχουν οι Δήμαρχοι, που θα έχουν πάρει 43%, θα έχουν 60% στα Δημοτικά Συμβούλια, αλλά θα εκβιάζονται από τμήματα των παρατάξεων τους να μην τους «αδειάσουν» και τους υπονομεύσουν στις κρίσιμες στιγμές.

-Είναι ή όχι το 43% ένα ποσοστό με το οποίο νομιμοποιείται πολιτικά να κυβερνήσει ένας δήμαρχος ή περιφερειάρχης και μάλιστα με το 60% των συμβούλων: Για ποιο λόγο;

Σε καμία περίπτωση. Η δημοκρατία δεν είναι «κολοκυθιά». Γιατί 43% κι όχι 35%; Υπάρχει κάτι άλλο που νομιμοποιεί στην κοινωνία την δημοτική αρχή πέρα από το 50% + 1 ψήφο; Αυτή είναι θέση αρχής… Όλα τα υπόλοιπα είναι εκλογομαγειρέματα. Η ΝΔ με το νόμο της μας καλωσορίζει στο 2006. Έχει την εντύπωση οι αυτοδιοικητικοί συσχετισμοί που αποτυπώθηκαν το 2019 μπορούν να παγιωθούν με θεσμικές παρεμβάσεις ώστε να κλείσει ο δρόμος για την επιστροφή των προοδευτικών αυτοδιοικητικών δυνάμεων ως πλειοψηφία.

Η ΝΔ επειδή δεν πιστεύει στην αποκέντρωση, επειδή θέλει το κράτος συγκεντρωτικό και κομματικά ελεγχόμενο θέλει μία Τοπική Αυτοδιοίκηση στραγγαλισμένη, μια αυτοδιοίκηση εύκολα χειραγωγίσιμη.

Υπάρχει και κάτι άλλο όμως πολύ πιο σημαντικό. Η ΝΔ φοβάται τη συσπείρωση των προοδευτικών δυνάμεων στο δεύτερο γύρο, απεχθάνεται τις συνεργασίες και τον δημόσιο έλεγχο, στρέφεται σε αυτό που ξέρει καλά από την  προϊστορία της στα άδικα και καλπονοθευτικά συστήματα. Η ΝΔ ξέρει ότι οι συντηρητικές ιδέες είναι μειοψηφικό ρεύμα στην ελληνική κοινωνία έναντι των προοδευτικών.

Μας πηγαίνουν πίσω ολοταχώς, σε ένα μοντέλο λειτουργίας της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που είχε εξαντλήσει τα όριά του και έπρεπε να αλλάξει, ενσωματώνοντας θετικές ευρωπαϊκές πρακτικές και στο επίπεδο της αντιπροσωπευτικότητας και στο επίπεδο της αποτελεσματικότητας.0

Για να μπορέσει η τοπική αυτοδιοίκηση να αναλάβει τον ρόλο της είναι κρίσιμο να εκπονηθεί ένα συνολικότερο στρατηγικό πλαίσιο για τη δημοκρατική μεταρρύθμιση, που δεν θα εστιάζει μόνο στο εκλογικό σύστημα, αλλά θα επιδιώκει μια πραγματική διοικητική αναδιάρθρωση, η οποία θα ενισχύσει τους ρόλους και θα αποσαφηνίσει τις σχέσεις μεταξύ κεντρικού κράτους, τοπικών δημόσιων θεσμών και τοπικής αυτοδιοίκησης, και θα οδηγήσει σε μια ουσιαστική αποκέντρωση αρμοδιοτήτων, πόρων και εξουσιών. Άρα συνεπώς σε μια ισχυρή τοπική αυτοδιοίκηση.

–Ναι ή όχι στο πλαφόν του 3% για την είσοδο ενός συνδυασμού στο Δημοτικό -Περιφερειακό Συμβούλιο και με ποιο επιχείρημα;

Το 3% στις εθνικές εκλογές έχει να κάνει με ευαίσθητα ζητήματα για τη χώρα, με την πιθανή κάθοδο θεματικών, μη πανελλαδικών ψηφοδελτίων. Υφίσταται ένα τέτοιο διακύβευμα στους δήμους; Η πρόβλεψη για διάθεση του συνόλου των εδρών της αντιπολίτευσης στον δεύτερο γύρο και ο «κόφτης» του 3% θα οδηγήσουν με μαθηματική ακρίβεια στη συρρίκνωση των μικρών παρατάξεων στις μεγάλες πόλεις, μειώνοντας ακόμα περισσότερο τη διάθεση συμμετοχής και αντιπροσώπευσης. Στα μικρότερα Δημοτικά Συμβούλια της Περιφέρειας, με δεδομένο ότι ο πρώτος θα παίρνει 60%, θα υπάρξουν και σχήματα, που με μεγαλύτερο ποσοστό θα μείνουν εκτός δημοτικού συμβουλίου.

-Πενταετής ή τετραετής (όπως για την κυβέρνηση) θητεία για τους αιρετούς της Αυτοδιοίκησης και γιατί;

Το κρίσιμο για εμάς είναι η διαφορετική ημερομηνία κομματικής και αυτοδιοικητικής κάλπης και όχι τόσο το διάστημα της θητείας των Δημάρχων και Περιφερειαρχών. Δεν μπορεί να ψηφίζουμε ευρωεκλογές και αυτοδιοικητικές μαζί, δεν μπορεί να ψηφίζουμε εθνικές και αυτοδιοικτικές μαζί. Δημιουργεί καταστροφικές – αντιαυτοδιοικητικές στρεβλώσεις.

-Εκφράζονται διαφωνίες από την πλευρά της ΚΕΔΕ για τη μείωση του αριθμού των δημοτικών συμβούλων που, όπως τονίζεται, σε κάποιες περιπτώσεις φτάνει και το 20%. Ποια είναι η άποψή σας;

Νομίζω ότι αυτή η ρύθμιση πρέπει να ανακληθεί. Μπορεί να ανακληθεί δεν είναι μείζον ιδεολογικό ζήτημα. Η ΚΕΔΕ, όντως έχει εκφράσει την έντονη αντίθεσή της για τη μείωση των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου, καθώς θα δημιουργηθούν πολλά προβλήματα. Υπάρχουν Δήμοι πολλών ταχυτήτων και Δήμοι που προήλθαν από συνενώσεις πολλών Δημοτικών Ενοτήτων. Στην κυβέρνηση, δεν αντιλαμβάνονται τις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών. Ο υπερσυγκεντρωτισμός που προτείνουν και η μείωση του αριθμού των δημοτικών συμβούλων αφήνει στην άκρη τις ανάγκες της συνοικίας, της γειτονιάς, του χωριού.

– Το νέο εκλογικό σύστημα ενδυναμώνει ή αποδυναμώνει τις Δημοτικές Κοινότητες και γιατί;

Η κυβέρνηση πρακτικά στοχεύει στην αποδυνάμωση τόσο των ξεχωριστών τοπικών ψηφοδελτίων στις κοινότητες και τα διαμερίσματα των αστικών πόλεων όσο και στην εξάρτησή τους από το κεντρικό ψηφοδέλτιο. Με αυτό τον τρόπο, κάθε συλλογικότητα και πρωτοβουλία σε οικισμούς μεγαλύτερους των 300 κατοίκων, θα αναγκαστεί να στοιχηθεί με τα κεντρικά δημοτικά ψηφοδέλτια, με συνέπεια τα τοπικά συμβούλια, που θα εκλεγούν, να συγκροτηθούν με βάση την αναλογία δύναμης των δημοτικών ψηφοδελτίων, ανεξάρτητα από το τι έχει ψηφίσει η κάθε περιοχή. Η αντίδραση στην συγκεκριμένη ρύθμιση που προσπαθεί να κουκουλώσει το Υπουργείο Εσωτερικών δεν προέρχεται μόνο από τις προοδευτικές δυνάμεις της αυτοδιοίκησης, αλλά και από τις συντηρητικές. Όλοι και όλες αντιλαμβάνονται ότι η κατάργηση της κοινοτικής κάλπης κάνει κακό στην αυτοδιοίκηση συνολικά. Ουσιαστικά, δηλαδή, στοχεύει στην αποδυνάμωση των τοπικών κοινωνιών και άρα στην αποδυνάμωση της ψήφου των ίδιων των πολιτών και δημοτών. Δεν θέλουν αποκέντρωση, δεν εμπιστεύονται τους πολίτες. Η ΝΔ μιλάει φιλελεύθερα αλλά νομοθετεί ως παλαιοδεξιά.